Het was zo’n organisatie die al veel had geprobeerd om cultuurverandering op gang te brengen. Teamsessies, heidagen, nieuwe kernwaarden, trainingen. Er was veel tijd, energie en geld in gestoken.
En toch bleef het knagen.
“We krijgen er geen grip op,” zei de directeur tijdens ons eerste gesprek. “Het lijkt alsof we steeds net niet bij de kern komen.”
Die zin bleef hangen.
Cultuurverandering was al jaren een belangrijk thema. Iedereen werkte hard en met goede intenties. Op de werkvloer zag ik betrokken mensen die loyaal waren, maar ook moe. Leidinggevenden namen verantwoordelijkheid, maar deden dat voorzichtig. Fouten maken wilde niemand. Escalaties werden vermeden.
En dus bleef veel onbesproken.
In de eerste sessie met het MT stelde ik eenvoudige vragen over samenwerking, besluitvorming en spanning. De antwoorden waren correct. Te correct. Tegelijkertijd voelde ik spanning in mijn eigen lijf.
Dat is voor mij altijd een signaal: als woorden en gevoel niet meer kloppen, speelt er iets onder de oppervlakte.
We besloten bewust om nog niets te doen. Geen nieuw traject, geen training, geen snelle interventie. Samen kozen we ervoor om eerst te begrijpen wat hier werkelijk speelde.
We startten met een Teamcultuur Analyse. Geen checklist, maar een verdiepend onderzoek naar de onderstroom. Systemisch en contextueel. Met één centrale vraag: wat speelt hier echt?
Voor organisaties voelt dit soms als vertraging. Alsof je kostbare tijd verliest.
Mijn ervaring is het tegenovergestelde.
In gesprekken, observaties en analyse kwamen patronen naar boven die eerder onzichtbaar waren gebleven. Thema’s rondom leiderschap, verantwoordelijkheid en loyaliteit. Oude ervaringen die nog doorwerkten. Onuitgesproken verwachtingen en teleurstellingen die netjes waren opgeborgen, maar ondertussen het systeem stuurden.
Niemand sprak erover. Maar iedereen voelde het.
In een verdiepende teamsessie legden we deze patronen voorzichtig op tafel. Niet als oordeel, niet als analyse van bovenaf, maar als gezamenlijke verkenning.
Het was spannend. En opluchtend.
Want woorden geven aan wat al lang gevoeld wordt, geeft ruimte en energie. Dat is waar cultuurverandering begint.
Een leidinggevende zei:
“Als dit klopt, dan heb ik daar zelf ook iets in te doen.”
Geen groot statement, maar wel een doorbraak. Echt. En ongemakkelijk.
Vanaf dat moment ontstonden gesprekken die eerder werden vermeden. Over besluitvorming. Over verantwoordelijkheid. Over leiderschap dat soms werd ingehouden om de rust te bewaren, met goede bedoelingen, maar ook met een prijs.
Niet omdat het vooraf was afgesproken, maar omdat de analyse taal gaf aan wat al leefde.
Pas daarna gingen we aan de slag met leiderschap en teamontwikkeling. Gericht en concreet. Geen breed programma, maar werken op de plekken waar het vastliep.
We maakten leiderschap expliciet. Verhelderden rollen en kaders. Richtten een intervisiegroep in waarin leiderschap en kernwaarden met elkaar werden verbonden. En we voerden gesprekken die normaal uitgesteld werden.
Het effect was niet spectaculair, wel duurzaam.
Minder ruis. Meer duidelijkheid. Meer rust in het systeem.
Wat me het meest bijbleef, was de opluchting.
“Als we dit eerder hadden geweten,” zei iemand, “hadden we onszelf veel gedoe bespaard.”
Ik geloof niet in blijven trekken aan gedrag zonder te begrijpen wat het systeem vraagt.
En ik geloof niet in cultuurverandering zonder dat leiders bereid zijn om naar hun eigen plek te kijken.
Een goede nulmeting kost tijd.
Doorgaan zonder zicht op de onderstroom kost uiteindelijk veel meer: energie, geld en vertrouwen.
Daarom kies ik er steeds vaker voor om eerst te vertragen. Om het ongemak niet te vermijden. Ook als dat spannend is.
Want pas als je aan de juiste knoppen draait, komt er werkelijk beweging.
Waar zijn jullie al een tijd hard aan het werk, maar zonder echte beweging?
En wat vraagt dat van jou om eerst te durven kijken, voordat je weer iets nieuws inzet?
Wil je eerst echt begrijpen wat er speelt, voordat je opnieuw tijd en energie investeert? Dan begint daar de echte verandering.
Benieuwd wat er in jullie team onder de oppervlakte speelt en waar de sleutel tot beweging ligt? Ontdek wat een Teamcultuur Analyse kan opleveren.
Neem gerust contact op voor meer informatie over teamontwikkeling of leiderschapscoaching. Ik denk graag met je mee!
