Hoe breng je eenheid in je team?

Hoe breng je eenheid in je team?

Hoe breng je eenheid in je team?

Hoe breng je eenheid in je team?

Afgelopen week verzorgde ik, samen met mijn collega Brend Seinen, een teamdag bij een grote zorginstelling rondom het thema: hoe breng je eenheid in je team? In deze dag stond de volgende vraag van het team centraal:

‘Hoe kan er in ons team een gezonde balans komen tussen enerzijds de wens om autonoom te handelen en anderzijds de behoefte aan kaders en afspraken?’

 

In dit blog beschrijf ik het proces wat wij hierin met het team gegaan zijn en hoe deze teamdag heeft geresulteerd tot meer eenheid binnen het team.

Het team en de doelgroep

Het team, waar we eerder al 2 teamdagen mee aan de slag waren geweest, bestaat uit een ervaren en gedreven leidinggevende en een betrokken groep van begeleiders, herstelcoaches en woonondersteuners met een enorme drive in hun vak. Er zitten een aantal sterke persoonlijkheden in dit team met flink wat werkervaring. Daarnaast zitten er in het team een aantal jongere medewerkers met minder ervaring in de zorg en met minder zekerheid in handelen. De doelgroep van dit team bestaat uit, op zichzelf wonende cliënten met een psychiatrische en verslavingsachtergrond. 

Hoe ga je om met de verschillen?

Vanuit zowel de leidinggevende als het team is er de behoefte om antwoord te vinden op de vraag: hoe breng je eenheid in je team?

De leidinggevende heeft een sterke behoefte aan meer eenheid in het team. Zij merkt dat de groep bestaat uit eilandjes, waardoor er verdeeldheid merkbaar is. Daarnaast zijn er een aantal conflictsituaties geweest tussen collega’s wat geleid heeft tot vertrek van een aantal mensen en onzekerheid in het team. Uiteindelijk ziet de leidinggevende dat de zorg naar de cliënten middelmatig is, wat zij in verband brengt met het klimaat in het team. Als leidinggevende is zij zoekende en ze merkt dat ze het onvoldoende lukt om grip te krijgen op de situatie. De onderstroom speelt een te grote rol in deze situatie.

Binnen het team is er een verdeeldheid t.a.v. verschillende visies en handelswijzen richting de cliënten. Eén deel van de groep geeft aan behoefte te hebben aan strakke kaders en eenduidige werkafspraken in het omgaan met de cliënt. Zij zoeken houvast en zekerheid in algemeen geldende afspraken. Terwijl een ander deel van de groep sterk gelooft in en behoefte heeft aan ‘vrij en autonoom handelen’, zodat men beter kan aansluiten bij de cliënten in steeds wisselende situaties.

Gezamenlijk handelen

Met name in het werken met mensen kan het lastig zijn om tot gezamenlijk handelen te komen. Elke situatie is anders en ook elk mens heeft iets anders nodig. Samen met de groep onderzochten we de twee uitersten polen op de wip tussen autonomie en strakke afspraken.

Wat is het effect op het team en de cliënten als er gewerkt wordt vanuit volledige autonomie? Waarbij ieder zelf mag bepalen hoe er om wordt gegaan met de client op basis van zijn of haar visie? Al snel ontdekte het team dat een teveel aan autonomie leidt tot:

  • Onduidelijkheid en onrust bij binnen het team rondom de vraag: ‘wanneer doen we het goed?’
  • Verdeeldheid in het team; ieder doet het op zijn of haar eigen wijze.
  • Onrust bij de cliënten; waarom mag dit bij de één wel en bij de ander niet?
  • Een gevoel van onveiligheid wat zelfs tot conflict zou kunnen leiden.

 

En wat is het effect op het team en de cliënten als er gewerkt wordt binnen strakke afspraken en waarbij veel van het handelen is vastgelegd binnen een kader of protocol? Het team zag de volgende effecten bij deze manier van werken:

  • Afhankelijkheid van de cliënt van zijn begeleider waardoor deze niet leert zelfstandig na te denken over bepaalde zaken.
  • Verzet en weerstand op de regels door de cliënt; de client ervaart dat hij niet als mens gezien wordt en behoefte heeft aan een stukje autonomie.
  • Ongemotiveerdheid binnen het team; de begeleiders hoeven zelf niet meer proactief na te denken om tot handelen te komen.
  • Een cultuur waarin ‘goed’ en ‘fout’ een groeiende rol gaat spelen; men zal meten wie zich wel of niet ‘aan de regels houdt’.

Hoe los je dit ‘probleem’ op? En hoe breng je eenheid in je team waarbij je wel zorgt voor kaders zonder dat je het handelen als het ware ‘plat-slaat’ met regels en afspraken?

Dit was de puzzel die wij mochten maken.

De Boom als metafoor

Voor deze teamdag hebben wij gekozen om te werken met de symboliek van de boom. De boom is een mooie metafoor voor teamwork. Een boom bestaat, net als bij teamwork, uit verschillende elementen die allen nodig zijn om de boom (het team) krachtig en vruchtbaar te laten zijn. De wortels, de stam, de bodem, de takken… alles is nodig om de boom te laten groeien, licht te laten vangen en vrucht te geven. De wortels staan, in onze vergelijking, voor ieders individuele drijfveren; waar krijgt ieder teamlid energie van in zijn of haar werk? Waar wordt men blij van in het werken met deze doelgroep? Deze persoonlijke drijfveren brengen de juiste energie en voeding naar de stam en de takken en deze persoonlijke drijfveren komen samen in gezamenlijke drijfveren (waarden) in de stam van de boom. 

De kruin van de boom is de waardevolle output van het team; de bedoeling, de opdracht die het team vanuit de organisatie heeft meegekregen. En de takken zijn het handelen en de richtlijnen die men gebruikt om tot handelen te komen.

Samen met dit team zijn we alle onderdelen van de boom gaan invullen met behulp van verschillende werkvormen om tot deze invulling te komen.

Richting gevende principes

Het belangrijkste onderdeel van deze dag was om tot een gezamenlijkheid te komen over de ‘richtinggevende principes’. Richtinggevende principes zijn verankerd in de drijfveren en verbonden aan de bedoeling van het team. Ze vormen als het ware een verbinding tussen de kruin en de wortels van de boom. Richting gevende principes zorgen voor een duidelijke richting in handelen, maar laten ruimte voor autonomie en de professionele invulling van de zorgverlener. Met een aantal kernachtige richtinggevende principes heeft een team de duidelijkheid en kaders waar het naar verlangt en waarin de eenheid zit en daarnaast heeft de professional de ruimte om te handelen zoals hij of zij inschat dat goed is in de betreffende situatie.

Het resultaat

Met het team van afgelopen week zijn we tot een aantal prachtige richtinggevende principes gekomen waarmee het handelen richting en duidelijkheid kreeg. Het team ging enthousiast en hoopvol naar huis met het voornemen deze principes verder uit te werken en levendig te houden in de samenwerking. Zo ontstonden er ideeën om de boom op te hangen op de werkplek, de principes uit te gaan schrijven, de principes te gaan gebruiken om elkaar scherp te houden in het contact met de cliënt én om deze principes te gebruiken bij casuïstiek besprekingen en intervisie. Het was echt een mooie dag met veel resultaat waar wij zelf ook enorm van hebben genoten.

 

Hart in Bedrijf biedt al ruim 14 jaar persoonlijke coaching en teamcoaching op persoonlijk leiderschap, verbindend leiderschap en teamontwikkeling. Wil je meer lezen over mij als coach? Lees verder via deze link.