Kan ik iets aan mijn karakter veranderen?

fossiel als symbool voor je karakterstructuur

Kan ik iets aan mijn karakter veranderen?

 

“Mijn vriendin wil dat ik opener ben en mijn gevoel meer met haar deel. Ik ben een gesloten en introvert mens; het ligt niet in mijn aard om mijn gevoelens te bespreken. Hoe kan ik hierin veranderen? Of moet zij mij maar accepteren zoals ik ben?”

Bovenstaande vraag kreeg ik van Eric, een coachee die ik heb begeleid. Het is een heel essentiële vraag die kan leiden tot onrealistische verwachtingen, hakken in het zand en verhitte discussies. In hoeverre kun je je karakter of een karaktereigenschap veranderen? Of moet je accepteren dat je nu eenmaal zo bent?

Achter welk schild verschuil jij je?

Er bestaat een onderscheid tussen karakter en persoonlijkheid. Je karakter is aangeboren en is in de kern niet te veranderen. Iemand die van nature extravert is kan geen introvert iemand worden. Iemand die vanaf de geboorte temperamentvol is zal dit zijn hele verdere leven zijn.

De persoonlijkheid vormt zich door de omgeving waarin je als kind opgroeit en de dingen die je in je verdere leven meemaakt. Je kunt je persoonlijkheid zien als een verzameling gedragingen (denken, voelen en handelen) die de functie heeft je te beschermen in een onzekere en onveilige wereld. Met andere woorden; je persoonlijkheid is hoe jij je aan de buitenkant laat zien, het is een soort schild wat je om je échte zelf hebt heen gezet om kwetsing te voorkomen. 

Groeide je als kind op in een liefdevolle en veilige omgeving waarin je jezelf kon zijn?  Dan is de kans groot dat je je, als volwassene, makkelijker kwetsbaar opstelt naar je omgeving. Was je omgeving kritisch en streng? Mogelijk is het voor jou dan lastiger om je kwetsbare gevoelens zomaar te delen.

En om het nog ingewikkelder te maken…. Je karakter en je persoonlijkheid werken nauw samen! De gedragingen die je persoonlijkheid vormen zijn ontstaan vanuit je karakter en je natuurlijke karaktereigenschappen. Bijvoorbeeld: Ben je van nature iemand die behulpzaam is? In je persoonlijkheid kan dit zich ontwikkelen tot een eigenschap van overmatig met de behoefte van de ander bezig zijn en je eigen behoefte vergeten. 

Worden wie je bent

Terug naar de vraag van Eric. Kan hij opener worden naar zijn vriendin, ondanks zijn introverte aard? Kan hij hierin veranderen?

Het antwoord hierop is tweeledig;
Van nature is Eric introvert en dat zal hij blijven. Het is onrealistisch om te verwachten dat hij een open boek kan worden die gemakkelijk, vaak en spontaan deelt wat hem bezighoudt. Zijn introverte aard zal hij moeten accepteren, evenals zijn vriendin.

Anderzijds is verandering en groei binnen de marge van zijn introversie wel degelijk mogelijk. Hiervoor is het interessant om te onderzoeken in hoeverre zijn persoonlijkheid en dus zijn bescherming een rol speelt. Speelt er een angst mee en voelt hij zich niet voldoende veilig om zich open te stellen? Welke (kind)ervaring ligt aan de basis van zijn angst en bescherming? Hoe kan het fijner en veiliger worden tussen hem en zijn vriendin, zodat hij zich meer kan openen? 

Door stil te staan bij deze vragen krijgt Eric inzicht in zichzelf, zijn karakter en persoonlijkheid. Hij leert op deze manier zichzelf en zijn gedragingen te observeren, waardoor hij zich meer kan losmaken van zijn automatische reacties. Vanuit het inzicht kan hij gaan oefenen met nieuw gedrag, waarbij vertrouwen de drijfveer is in plaats van angst. 

Op die manier ontwikkelt hij zich naar een hoger gezondheidsniveau, binnen zijn karakter. Zo verandert hij én blijft hij dezelfde. Hij wordt degene die hij werkelijk en ten diepste is; authentiek, zoals alleen hij dat kan zijn.

——————

Wil jij weten wat jouw persoonlijkheidsprofiel is? In de workshop Ontdek je Persoonlijkheidsprofiel krijg je inzicht in jouw karakterstructuur, kwaliteiten, valkuilen, wat je drijfveer is en wat ervoor zorgt dat je soms vastloopt. Klik op de link voor meer informatie.